Δημοσιεύθηκε πρόσφατα η απόφαση 11654 ΕΞ 2026 (ΦΕΚ Β’ 2235/22.04.2026), η οποία καθιστά υποχρεωτική τη συμμόρφωση με το πλαίσιο του ν.4727/2020 σχετικά με τα ανοιχτά δεδομένα και τη διάθεση δημόσιων πληροφοριών μέσω της πλατφόρμας data.gov.gr. Αυτή η απόφαση επηρεάζει άμεσα τους δήμους, όπως και όλους τους δημόσιους φορείς.
Σύμφωνα με την απόφαση, οι δήμοι υποχρεούνται να παρέχουν οργανωμένα τα δεδομένα που παράγουν, όπως οικονομικά στοιχεία, πληροφορίες για τεχνικά έργα, γεωχωρικά και περιβαλλοντικά δεδομένα, καθώς και δεδομένα σχετικά με κοινωνικές δομές, σε ανοιχτή και μηχαναγνώσιμη μορφή. Αυτή η υποχρέωση για τη διάθεση δεδομένων ως “open data” αναδεικνύει τη σημασία της διαφάνειας και της πρόσβασης στις πληροφορίες από τους πολίτες.
Επιπλέον, όλα τα δεδομένα που οι δήμοι ήδη διαθέτουν ή θα παράγουν στο μέλλον πρέπει να συγκεντρώνονται στο Μητρώο Ανοικτών Δεδομένων του Δημοσίου (data.gov.gr), το οποίο λειτουργεί ως κεντρικό σημείο δημοσίευσης. Σε περίπτωση που ένας δήμος έχει ήδη δημοσιευμένα δεδομένα, υποχρεούται να τα αναρτήσει στο νέο μητρώο εντός δύο μηνών από την ημερομηνία δημοσίευσης της απόφασης.
Η απόφαση εισάγει και τεχνικές απαιτήσεις για τους δήμους, οι οποίοι δεν θα πρέπει να περιορίζονται στη δημοσίευση δεδομένων σε μορφές όπως το PDF. Αντίθετα, προτείνεται η χρήση μορφών όπως CSV, JSON, XML και GeoJSON, κάτι που ενδέχεται να ωθήσει τους δήμους να αναβαθμίσουν τις ψηφιακές τους υποδομές.
Επιπλέον, οι δήμοι με μεγαλύτερη ψηφιακή ωριμότητα καλούνται να παρέχουν APIs για την πρόσβαση στα δεδομένα τους, εξασφαλίζοντας τεκμηρίωση, ασφάλεια και συνεχή ενημέρωση. Ένας άλλος σημαντικός τομέας είναι η προστασία των προσωπικών δεδομένων, για την οποία οι δήμοι υποχρεούνται να ανωνυμοποιούν τα προσωπικά στοιχεία πριν από τη δημοσίευση και να τηρούν τις απαιτήσεις του GDPR.
Η παρακολούθηση της συμμόρφωσης με αυτές τις απαιτήσεις θα γίνεται από το Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης, το οποίο θα ελέγχει τον αριθμό των δημοσιευμένων datasets, τη συχνότητα των ενημερώσεών τους και την τήρηση των τεχνικών προδιαγραφών.
Αυτή η νέα ρύθμιση αναμένεται να επιφέρει σημαντικές πολιτικές και διοικητικές αλλαγές. Από τη μία πλευρά, προάγει τη μεγαλύτερη διαφάνεια και διευκολύνει την πρόσβαση των πολιτών και των επιχειρήσεων στα δημοτικά δεδομένα, δημιουργώντας έτσι τις βάσεις για έξυπνες πόλεις και ερευνητικά έργα. Από την άλλη, ενδέχεται να προκύψουν προκλήσεις, καθώς πολλοί μικροί δήμοι δεν διαθέτουν την απαραίτητη τεχνική υποδομή και προσωπικό για να υλοποιήσουν αυτές τις απαιτήσεις.
